Bạn thân mến,

    Có khi nào đó, bạn theo lời tác giả bài Sóng ở mục Chuyên đề trong số này: thử nhìn lâu hơn những nếp mái ngói cổ, lớp ngói âm dương dưới trời mưa, để nhận ra những nhào trộn của đất - nước - lửa đã hội tụ một phẩm chất gốm bền vững, đã tổ hợp thành một vòm không khí đủ làm mát cho những ngôi nhà nhiệt đới. Hoặc một lần về chợ quê trung du, dừng chân trước sạp bưởi thơm vàng; những tập hợp quả méo, tròn gợi liên tưởng đến những trang trí trên những cánh cửa linh thiêng nhất của một đền thờ Tây Á. Hoặc nữa, ở một góc sông quê, ngắm những vạt lưới phơi hững hờ trên những cọc tre, thật tĩnh lặng mà vô cùng xao động; hình và bóng ấy lại tương đồng với lớp mái che hình gợn sóng hiện đại ở châu Âu…

    Từ những phép liên tưởng, so sánh thô phác như trên, Sóng đưa ta đến một nhận thức: Khi biểu đạt được mọi biến dịch của hoàn cảnh, biến chỉ dẫn của tạo hóa thành hiện thực, thì tinh thần, giá trị cốt lõi của kiến trúc luôn gần gũi, đơn giản đến không ngờ.

    Chẳng hạn như, Chiều Tiểu Ấn ở Singapore, những ngôi nhà đầy màu sắc như cầu vồng vắt ngang từng dãy phố; mỗi ngôi nhà, cánh cửa, ban công hay song cửa sổ đều là một cầu vồng. Biệt thự - “chiếc xe hơi” của Le Corbusier ở Paris lại là một liên tưởng thú vị khác, giữa một công trình kiến trúc với một vật thể công nghệ có chức năng đơn giản (để du hành) với nhiều tiêu chí phức tạp (đem lại sự thoải mái, có thể chống nắng gió, có thiết kế bắt mắt)…

    Chẳng hạn như, trong bài Dịu dàng như vạt nắng, công trình toát ra sức hấp dẫn từ màu sắc và đường nét, chúng mang một vẻ đẹp nhẹ nhàng, mềm mại như những vạt nắng lung linh. Hoặc như trong bài Trang nhã trên phố núi - ta bắt gặp một không gian Đà Lạt ở phố núi Buôn Mê Thuột. Riêng Bàn tròn Kiến trúc & Âm nhạc (kỳ tiếp theo) trong số này, có ý kiến lại nêu lên một liên tưởng khá độc đáo và… bất ngờ, về kiến trúc ở các khu ổ chuột hay xóm liều: loại nhà xấu xí đó ở xứ ta thời nào cũng có và dẹp mãi không hết, cũng như loại nhạc dù bị chê là “ỉ eo sến rện” nhưng có sức sống dai dẳng dễ sợ.

     Kiến trúc và những liên tưởng - phong phú lắm, phải không thưa bạn? Chỉ mong sao, có thật nhiều những liên tưởng kiến trúc đem đến cảm xúc thẩm mỹ tích cực, đúng như câu slogan của chúng ta: Nhà Đẹp cho cuộc đời đẹp.